UNIKAM ROBIENIA INTERESÓW W POLSCE

Rozmowa z Wojciechem Cejrowskim przeprowadzona dla Network Magazynu

Wojciech Cejrowski zaczynał u boku Wojciecha Manna w programie "Non Stop Kolor" w TVP 2 w latach 1992-1994. Obok "WC Kwadransa" prowadził równolegle program muzyczny pt. "Stajnia..." nadawany w TVP 1 oraz powtarzany przez Ośrodki Regionalne TVP. W sezonie 1996-97 na zamówienie TV Niepokalanów (obecnie TV Puls) zrealizował 30-odcinkowy cykl "Podróżnik", w którym opowiadał o swoich wyprawach do Ameryki Południowej. Rok 1997 to początek współpracy ze stacją RTL 7, gdzie występował najpierw w gronie polskich satyryków (m.in. Jan Pietrzak) w cyklu komentarzy satyrycznych, potem zaś (w latach 1999-2000) prowadził talk-show "Piękny i Bestia" w duecie z Alicją Resich-Modlińską. Następnie przeszedł do telewizji Polsat gdzie prowadzi autorski program "Z kamerą wśród ludzi", korespondencje podróżnicze z Izraela.

Najbardziej znany publicznie z kontrowersyjnego programu "WC Kwadrans", który był nadawany w TVP 1 w latach 1994-1996. W programie tym prezentował konserwatywne poglądy na kwestie społeczne, promował w nim pozytywne znaczenie słowa "ciemnogród" dla określenia przywiązania do tradycyjnych wartości.

Pracę w Polskim Radio rozpoczął w roku 1991 u boku Korneliusza Pacudy cyklem audycji "Czy jest miejsce na country w Polsce?". Następnie w wyniku podpisania kontraktu z amerykańskim koncernem medialnym ABC - w styczniu roku 1992 rozgłośnie regionalne Polskiego Radia S.A. w całym kraju rozpoczęły nadawanie American Country Countdown w polskiej wersji językowej. Wojciech Cejrowski, początkowo z K. Pacudą, prowadził tę audycję przez 11 lat. Ostatnie, 519 wydanie, wyemitowano w styczniu 2003.

W roku 1993 W. Cejrowski otrzymał propozycję pracy w prywatnej stacji Radio Kolor, której właścicielami i założycielami byli Wojciech Mann i Krzysztof Materna. Początkowo prowadził własną audycję muzyczną, a potem program "Aeroplan" z Beatą Pawlikowską oraz autorski blok poranny, w każdą sobotę od godz. 6. do 10. Audycja ta była podstawą powstania telewizyjnego programu "WC Kwadrans".

Współpraca z radiem Kolor zakończyła się w 1997 r. W latach 1997-1999 pracował w Radiu Wawa. Od 1995 różne jego audycje trafiają jako produkcja zewnętrzna do kilkudziesięciu stacji prywatnych i publicznych na terenie całego kraju. M.in: "Na drugim końcu globusa", emitowane na antenie Radiowej Jedynki, Radia dla Ciebie, Radia Koszalin, Radia Merkury, Radia PiK oraz sieci radiowej PLUS.

Od roku 1999 rozpoczął stałą współpracę z Programem Pierwszym Polskiego Radia, składająca się z korespondencji zagranicznych dla "Z pierwszej ręki" i "Radia kierowców", opowieści podróżniczych w ramach "Lata z Radiem" oraz "Czterech pór roku" oraz audycji autorskich przygotowywanych na zlecenie Redakcji Muzycznej.

Wojciech Cejrowski organizuje od lat wyprawy w najdziksze zakamarki naszej planety. Był w 40 krajach na 6 kontynentach. Najczęściej jeździ do Amazonii, dokumentując życie zamieszkujących ją Indian i metysów. Brał udział m.in w pieszym pokonaniu bagnistej puszczy Darien, na granicy Kolumbii i Panamy (1996) oraz przejeździe trasy Camel Trophy, w Gujanie, w 1996 r. w ramach której dotarł m.in. do odległych osad plemienia Wai Wai.         
 

Żeby wyjechać na pierwszą wyprawę sprzedał Pan lodówkę i pracował jakiś czas jako barman z dala od Polski. Decyza była odważna, lecz, jak mniemam, mocno się opłaciła. Czy w Polskich warunkach skłonność do dobrze rozumianego ryzyka, odwagi, jest wadą czy zaletą ?

Zawsze wadą, niestety. Choć sporo zależy od dziedziny, w której człowiek operuje. Polacy wnieśli na wolny rynek socjalistyczne obyczaje i przyzwyczajenia - oczekują raczej niż proponują, wolą sterowanie odgórne niż wykazywanie się inicjatywą itd. Ludzie odważni "nie pasują" do reszty zespołu, "odstają" a takich się nie lubi, tacy są wyłomem i zagrożeniem dla spokoju i rutyny, do której polacy przywykli i którą traktują jako swoje środowisko naturalne.

Człowiek odważny i energiczny jest odbierany jako agresywny.

 Gdy obserwuje Pan poczynania różnych polskich przedstawicieli biznesu, elit, decydentów w telewizji, radio (gdzie prowadził Pan programy) może Pan pokusić się o ocenę, czy w stosunkach międzyludzkich bardziej cywilizowani są polscy biznesmeni, czy Indianie ?

Tego się nie da porównać - dwa różne światy, które oddziela cywilizacyjny kosmos. Polscy biznesmeni mają, z mojego punktu widzenia, jedną wadę - są polscy. Gdyby przestali być polscy, a zaczęli być bardziej kosmopolityczni, to by się też szybciej ucywilizowali.

Sporo czasu spędzam za granicą i niestety widzę kolosalne różnice. W USA mogę się dogadać nawet na spory biznes przez telefon, mogę wymienić kilka maili i już - zamówiony artysta stawia się na koncerty w Mrągowie, moja książka ukazuje się w Nowym Jorku po angielsku, a pieniądze bezszelestnie i TERMINOWO są przelewane z konta na konto. W Polsce niestety, niestety, niestety jest całkiem inaczej. W Polsce człowiek roztropny wykazuje się w interesach brakiem zaufania do kontrahentów. Człowiek, który chce przetrwać w dżungli polskiego biznesu powinien traktować innych podejrzliwie, mieć haki. Dlatego unikam robienia interesów w moim własnym kraju - za granicą to idzie łatwiej i człowiek nie ma wrażenia, że się namordował i upaprał.

Czy nasi handlowcy, sprzedawcy, ludzi interesu daliby radę zrobić biznes z indianami?

Nie wiem co Pan rozumie pod pojęciem "zrobić interes z Indianami". Oni nie posługują sie pieniędzmi. Mówimy o kulturze zbieracko-łowieckiej, gdzie czasami nie ma nawet własności prywatnej. Indianin, ten prawdziwie Dziki, traktuje wszystkie przedmioty jak dar puszczy - podobnie jak my traktujemy powiedzmy grzyby, czy jagody znalezione w lesie. A więc przedmiot, które pozostawię na dnie łodzi zostają "zebrane" przez kogoś i stają się jego własnością. Próba pokrzykiwania, że to moje spotka się z brakiem zrozumienia - tak jakbym za Panem krzyczał, że te grzyby w koszyku, które Pan sobie zebrał są moje. A z jakiej niby racji moje??? Tak myślą Indianie. "Robienie  interesów" z nimi byłoby dla naszych handlowców niewykonalne. Trzeb aby posłać Cejrowskiego (śmiech). Wtedy owszem "ubilibyśmy interes". No na przykład wymieniłbym worek cebuli na łódź, albo... moje wieczorne opowieści na prawo pobytu w indiańskiej wiosce. Tak! Ciekawe opowieści to niezła waluta i bardzo często posługuję się nią w "interesach" z Indianami. A dolary... kiedy je czasami pokazuję, Indianie mówią: „eee, gringo, te papierki ci chyba zapleśniały, bo takie zielone”…

Czytając Pana książki, odniosłem wrażenie, że indianie, ludzie z miejsc, które my nazywamy dzikimi, są o wiele bardziej uczciwi wobec siebie i obcych, działają na podstawie o wiele bardziej jasnych, czytelnych zasad niż reszta tzw. cywilizowanego świata. Czy tak jest w istocie i z czego to wynika ?

Dziki człowiek jest honorowy. Nawet dzikie zwierzęta, czy dzika puszcza są w pewnym sensie "honorowe". Chodzi o jasne reguły zachowań. Jaguar zawsze reaguje tak samo, wąż zawsze reaguje tak samo.. wystarczy poznać te reguły i człowiek zawsze wie w co gra.

Natomiast ludzie cywilizowani to najmniej przewidywalne bestie świata. Nigdy nie wiesz, czy ten facet, który się do ciebie uśmiecha chce ci pomóc, czy dźgnąć nożem i zabrać portfel. Z kolei dziki Indianin, jak się uśmiecha to szczerze, a jak szczerzy zęby to też szczerze.

Czy miał Pan okazję uskuteczniać różnego rodzaju interesy z indianami? jakie? w jakich okolicznościach? Z jaką skutecznością?

W interesach jestem dość skuteczny niezależnie od partnerów. Najlepszy dowód, że w wieku lat czterdziestu przeszedłem na emeryturę i żyję z majątku. Oczywiście jako dość młody emeryt pracuję troszkę, ale już tylko dla frajdy, a nie z przymusu.

Wyprawy organizuje od ponad 20 lat i to właśnie z powodu mojej skuteczności w "robieniu interesów" z Indianami wciąż dostaję zlecenia na organizowanie kolejnych wypraw. Wystarczyło poznać klienta/kontrahenta (Indian), zrozumieć ich sposoby myślenia i już. Podam jeden przykład: Zakontraktowanie (wynajęcie) myśliwego na wyprawę. Za pieniądze się nie da, bo oni pieniędzy nie cenią, nie rozumieją i w ogóle nie lubią. Na jakąkolwiek stawkę się umówisz, zaczną ją windowac w górę przy pierwszym drobnym utrudnieniu (deszcz), niepowodzeniu (wywrotka łodzi) itp. Dlatego ja umawiam się, że honorarium za całą wyprawę będzie strzelba. wręczam więc myśliwemu nową strzelbę (przedmiot jego największego porządania) i mówię: Będzie twoja. Więc jej nie zniszcz, bo zniszczysz SOBIE honorarium. To gwarancja, że będzie o nią dbał. Mówię mu też: Dostaniesz tę strzelbę pod warunkiem, że ja i reszta naszej ekipy codziennie dostaną coś do jedzenia. To z kolei gwarancja, że on nie zawinie tej strzelby w naoliwione szmaty, tylko będzie polował, a my będziemy mieli co jeść. A na koniec mówię mu: Daję ci też tę skrzynkę nabojów. Cokolwiek w niej zostanie po zakończeniu wyprawy, też będzie twoje. To z kolei gwarancja, że on nie wystrzela wszystkich nabojów zaraz pierwszego dnia, tylko, że będzie się je starał oszczędzać.

Czy interesy woli Pan robić z Polakami czy Indianiami?

Generalnie unikam interesów ze Słowianami. Wie Pan, strasznie nie lubię dopraszać się o swoje pieniądze. A w Polsce, w Rosji itp. wciąż ludzie nie robią przelewów w terminie, a kiedy się upomnisz o zaległy przelew kłamią, że być może nie doszedł, że wysłali, że może mam zły numer konta. Szkoda mi czasu na przedzieranie się przez gąszcze kłamstwa. Wolę robić biznesy z Amerykanami, Anglikami, Arabami - tam jeszcze mnie nikt nie oszukał.

Dziękuję za rozmowę

Krzysztof Piekarski