|
Schizofrenia jest jedną z
najtragiczniejszych chorób młodości, która skazuje chorych na życie w
społecznej izolacji, wśród halucynacji, omamów, psychicznego terroru. O
chorobie tej przypomniał nam ostatnio film „Piękny umysł”, portretujący
życie wybitnego matematyka-noblisty Johna Nasha.
Topniejący mózg
O schizofrenii wiemy dziś dużo (patrz ramka), ale największe
kontrowersje wciąż budzą hipotezy dotyczące genetycznych uwarunkowań tej
choroby. O ile średnio w populacji dotyka ona ok. 1 proc. ludzi, to
ryzyko jej wystąpienia wzrasta do ponad 10 proc. u osób, u których
chorowało na tę chorobę jedno z rodziców lub rodzeństwa, do 17 proc. u
bliźniaków dwujajowych, a do 50 proc. u bliźniaków jednojajowych, gdy
jedno jest chore, oraz do 50 proc u osób, których rodzice oboje
chorowali. Nie udało się zidentyfikować pojedynczego wadliwego genu
odpowiedzialnego za schizofrenię i uważa się, że do choroby przyczynia
się ich zespół w połączeniu z pewnymi negatywnymi wpływami środowiska,
które zaburzają prawidłowy rozwój mózgu.
Badacze z University of California, Los Angeles oraz z National
Institute of Mental Health, USA, prześledzili zmiany zachodzące w mózgu
młodych schizofreników między 13 i 18 rokiem życia i byli zaszokowani
swymi odkryciami. U zdrowych nastolatków w tym okresie ubywa zwykle
rocznie do 1 proc. szarej materii kory mózgowej, a u schizofreników
ubywało jej do 5 proc. rocznie! To masowe obumieranie komórek nerwowych
i ich połączeń w mózgach nastolatków schizofreników rozpoczynało się w
regionie płatów ciemieniowych i przesuwało się falą w kierunku płatów
skroniowych i czołowych. Towarzyszyło im pojawianie się coraz
wyraźniejszych objawów choroby. Nie wiadomo, jakie czynniki lub geny są
odpowiedzialne za to zjawisko. Podejrzewa się, że zaburzeniu uległy geny
uczestniczące w rozwoju mózgu, które mogły nieprawidłowo uaktywnić się
pod wpływem hormonów rozrodczych wydzielających się w dużych ilościach w
okresie dojrzewania.
Zauważono też, że na ryzyko wystąpienia schizofrenii wpływa sezon
urodzenia. Na północnej półkuli najczęściej zapadają na nią osoby
urodzone w lutym i marcu, a najrzadziej urodzone w sierpniu i wrześniu.
Nieznane są dokładne tego przyczyny, lecz sądzi się, że w grę mogą
wchodzić infekcje wirusowe (np. grypa) przeżyte jesienią w środkowym
okresie życia płodowego – krytycznym dla rozwoju kory mózgowej. Możliwe,
że infekcje powodują stan zapalny rozwijającego się mózgu płodu i
przyczyniają się do nieprawidłowej wędrówki neuronów.
|